Je weegt 82 kilo en twijfelt tussen medium en stevig. De ene tabel zegt H3, de volgende H4, en op het matras dat je op het oog hebt staat geen H-waarde — alleen het woord "medium". Dat is de normale situatie, en aan 55 matrassen laat ik zien hoe normaal. Wil je geen uitleg maar concrete modellen, begin dan bij mijn vergelijking van matrassen en kom hier terug zodra je er twee tegen elkaar afweegt.
Wat er op de matrassen zelf staat, en wat niet
Per matras telt de omschrijving die de fabrikant zelf schrijft. Van de 55 vermeldingen — drie daarvan zijn merkfamilies met meerdere hardheden — geven er 42 een hardheid op. Van de dertien zonder opgave noemen er drie wel een H-waarde in de producttitel; dat tel ik niet als opgave.
Het opvallende zit in de vorm. Van die 42 opgaven gebruiken er 12 een H-waarde; de andere 30 doen het met woorden als "gemiddelde stevigheid" of "het ligcomfort is medium". Acht zeggen er letterlijk bij dat er geen H-code is. En niet één van de 42 vertelt bij welk lichaamsgewicht of welke slaaphouding die hardheid hoort. Precies het gegeven waarvoor je hier bent, geeft geen enkele fabrikant op.
| Vorm van de opgave | Aantal van de 55 | Voorbeeld, letterlijk |
|---|---|---|
| Een H-waarde | 12 | "H3 en H4, dubbelzijdig" |
| Alleen woorden, geen H-waarde | 30 | "Het ligcomfort is medium" |
| Geen hardheid te vinden | 13 | Leeg; wel draaddiktes per zone |
Dat woord "medium" doet ook minder werk dan het lijkt. Van de 28 matrassen die zowel hardheid als hoogte in de omschrijving opgeven noemen er 17 zichzelf medium zonder H-waarde, en die 17 lopen van 14 tot 27 centimeter hoog. Hetzelfde etiket, heel verschillende matrassen.
De H-schaal is een gewoonte, geen norm
H3 is het enige punt waar de opgaven samenkomen: in alle twaalf opgaven met een H-waarde komt H3 voor.
Eigen specificatiecorpus, build 3 september 2026. H1 en H5 komen in geen van de 55 uitgevraagde opgaven voor.
Op zeven uitlegpagina's loopt de schaal van H1 tot H5 (stand 3 september 2026), maar de uiteinden bestaan in de praktijk niet: H1 en H5 komen in geen van de 55 vergeleken opgaven voor. H2 staat er in vijf, H4 in vijf, en H3 in alle twaalf opgaven die een H-waarde noemen.
Er zit ook geen norm onder. Van de tien best rankende pagina's op "matras hardheid" verwijst geen enkele naar een norm die vastlegt wat H3 betekent (stand 3 september 2026). Wat dat oplevert, laat Sleepneo zien: die omschrijft dezelfde kern als H4 met het woord "stevig", en verkoopt hem daarnaast als H3 met het woord "gemiddeld". Eén kern, twee codes.
"Fabrikanten hebben elk een eigen schaal of andere manier om de hardheid of stevigheid van een matras uit te drukken. (…) Uit onze tests blijkt bovendien dat de beweerde hardheid van hun matrassen niet altijd overeenkomt met de technische metingen in het labo."
Test-Aankoop, dossier "Wat is het best: een harde of een zachte matras?", 3 maart 2026, gelezen 3 september 2026
Hoeveel van de ruim zeventig geteste matrassen afweken, hoe groot het verschil was en om welke merken het ging, staat niet in het vrij toegankelijke deel van het dossier.
De gewichtstabellen spreken elkaar tegen
Van die tien pagina's geven er vijf een koppeling tussen gewicht en hardheid met H-waarden. Die vijf zijn het nergens met elkaar eens. De grens waarboven een tabel medium in plaats van zacht adviseert ligt bij de een op 60 kilo en bij de ander op 80. Eén van de vijf verschuift zelfs de hele schaal een stap: daar heet H2 "medium" en H3 "stevig".
| Als je ongeveer weegt | Wat de tabellen aanwijzen die dit gewicht dekken | Eensgezind? |
|---|---|---|
| 55 kg | H1 of H2 (één tabel begint pas bij 60 kg) | nee, één stap verschil |
| 75 kg | H2 of H3 | nee, één stap verschil |
| 85 kg | H3 of H4 | nee, één stap verschil |
| 105 kg | vier wijzen H4 aan, één geeft H3 of H4 | bijna |
Alleen bij 105 kilo komen ze bijna samen; op de andere gewichten niet. Het idee dat er één juiste code bij je kilo's hoort komt dus van de tabel, niet van de matras.
Voor je slaaphouding geldt hetzelfde in het klein. Test-Aankoop schrijft in het dossier van 3 maart 2026 dat zijslapers doorgaans goed uitkomen bij een middelzachte matras en dat rug- en buikslapers beter een hardere kiezen. Richting, geen getal. Wie daar dieper op in wil, kan terecht op mijn aparte pagina over matrassen voor zijslapers en buikslapers.
Wat je dan wél doet
Van band naar keuze
Staat er een H-waarde bij het matras?
Zit je gewicht dicht bij een tabelgrens, dus rond 60, 80 of 100 kilo?
Delen jullie het matras met een groot gewichtsverschil?
Er is nog een uitweg. Van de 42 opgaven bieden er 17 meer dan één hardheid: dubbelzijdig, omkeerbaar, per maat te kiezen, of als tweede variant van dezelfde kern. Bij tien daarvan draai je het matras om, dus daar kun je de vraag na levering nog een keer stellen; bij de andere zeven kies je bij de bestelling. Dat vind ik een sterker argument dan welke gewichtstabel dan ook.
Kort samengevat
De hardheidsgraad is een woord van de verkoper, geen gemeten waarde. Niet één van de opgaven koppelt hem aan jouw gewicht of slaaphouding. Gebruik de tabellen dus voor de richting en beslis de laatste stap liggend — of kies een matras dat je die stap later nog laat zetten.
Veelgestelde vragen
Welke matras hardheid hoort bij welk gewicht?
Er is geen tabel die je hier als exact antwoord kunt vertrouwen. Van de vijf gewichtstabellen in de top tien (stand 3 september 2026) wijzen er bij 75 kilo sommige H2 aan en andere H3, en bij 85 kilo sommige H3 en andere H4. Reken dus op een band van twee hardheden. De fabrikanten zelf noemen geen gewicht: van de 42 matrassen met een hardheidsopgave doet niet één dat.
Wat is het verschil tussen H2, H3 en H4?
Hoe hoger het cijfer, hoe steviger het matras — dat is het enige wat op alle zeven gelezen pagina's hetzelfde is. Wat eronder zit verschilt per merk: HOMAVO noemt H3 "middelhard", BSS Bedding schrijft er "medium / stevig" bij, en Sleepneo verkoopt dezelfde kern zowel als H3 als als H4. Vergelijk H-waarden dus binnen één merk, niet daartussen.
Is medium hetzelfde als H3?
Meestal wel, maar niet altijd. Vier van de vijf gewichtstabellen noemen H3 medium of medium-stevig; de vijfde noemt H2 medium en H3 stevig. Ook de woorden liggen niet vast: van de 42 opgaven gebruiken er 30 alleen woorden, zonder code om ze aan op te hangen.
Hoe merk je dat je matras te hard of te zacht is?
Volgens Test-Aankoop, in het dossier van 3 maart 2026, verdeelt een te harde matras je lichaamsgewicht slecht over het oppervlak, terwijl je in een te zachte matras wegzakt. Dezelfde organisatie schrijft dat matrassen in werkelijkheid vaak zachter zijn dan de fabrikant aangeeft.
Welke hardheid moet ik kiezen bij rugklachten?
Dat is geen vraag voor een hardheidstabel, en ik beantwoord hem hier niet. Op deze pagina doe ik geen uitspraak over het effect van hardheid op klachten; ik tel alleen wat merken opgeven. Daar heb ik een aparte pagina over matrassen bij rugklachten voor. Heb je aanhoudende klachten, bespreek ze dan eerst met je huisarts of fysiotherapeut.